Wat geef ik door

27 augustus 2026

Share this article

Ik kan niet veranderen wat de generaties vóór mij hebben gedragen. Maar ik kan wel bepalen wat ik daarvan doorgeef 

Toen ik een jaar geleden echt begon te zoeken naar het verleden van opa en oma, dacht ik dat ik vooral hun verhaal aan het uitzoeken was. Wat hadden ze meegemaakt in Nederlands-Indië, tijdens de oorlog, de kampen en de Bersiap? En waarom werd daar eigenlijk nooit over gesproken?

Maar hoe meer ik ontdekte, hoe vaker ik ook naar mezelf begon te kijken. Naar dingen waarvan ik altijd dacht: zo ben ik nu eenmaal. Altijd sterk zijn. Doorgaan. Me aanpassen. Mezelf wegcijferen. Dingen langer accepteren dan goed voor me is, omdat ik iemand niet kwijt wil raken. En dan ga je je toch afvragen waar dat allemaal vandaan komt.

Want tussen opa en oma en mij zit natuurlijk nog een generatie. Ook mijn ouders hadden hun eigen verhaal, hun eigen pijn en de dingen die zij weer hadden meegekregen en doorgeven. En ik heb moeten leren dat niet alles daarvan van mij is. Dat ik niet alles hoef te begrijpen, op te lossen of mee te blijven dragen.

Wat van hen is, mag bij hen blijven.

Maar ik heb natuurlijk ook mijn eigen geschiedenis. Mijn eigen ervaringen, pijn en keuzes. Dingen die mij gevormd hebben. Momenten waarop ik mezelf ben kwijtgeraakt en waarvan ik soms pas veel later begreep wat ze met me hadden gedaan.

Dat stuk is van mij. En mijn dochters hoeven dat niet voor mij te dragen.

Eén van de belangrijkste dingen die ik door deze hele zoektocht ben gaan begrijpen, is dat iets niet weg is omdat je er niet over praat. Dat wat binnen een familie gebeurt op allerlei manieren kan doorwerken, soms zonder dat je zelf in de gaten hebt waar iets vandaan komt.

Ergens onderweg ben ik dus niet alleen opa en oma beter gaan begrijpen. Ik ben mijn ouders anders gaan zien en mezelf beter gaan begrijpen.

En als ik dan naar Naomi en Emma kijk, weet ik vooral dit: mijn pijn is niet hun pijn. Mijn verleden is niet hun verleden. Wat van mij is, hoeft niet hun bagage te worden.

Natuurlijk zal ik niet alles goed doen. Ik ben ook maar gewoon mens en hun moeder. Maar wat ik kan aankijken, loslaten en doorbreken, daar wil ik mijn verantwoordelijkheid voor nemen.

Wat van mijn ouders is, mag bij hen blijven.
Wat van mij is, neem ik voor mijn rekening.
En mijn dochters mogen vooral hun eigen verhaal leven.

Dat is echt voor mij waar het uiteindelijk om gaat

Recent Posts

18 september 2026
Er zit iets in 𝙒𝙖𝙩 𝙙𝙚 𝙨𝙩𝙞𝙡𝙩𝙚 𝙙𝙧𝙤𝙚𝙜 wat ik heel bewust door het verhaal heen heb laten terugkomen, maar nergens uitleg. De spiegel In het begin van het boek staat Emma voor de spiegel en kijkt ze naar zichzelf. Ze is jong, haar wereld voelt nog veilig en in haar eigen blik zoekt ze naar de vrouw die ze aan het worden is. Op haar trouwdag is die spiegel er opnieuw. Eerst wanneer ze zichzelf aankijkt en beseft welke stap ze die dag gaat zetten. Even later staat haar moeder achter haar en steekt de melati in haar haar. Emma kijkt naar hun weerspiegeling. Twee vrouwen, twee generaties. Hoe verder haar leven gaat, hoe moeilijker het wordt om diezelfde spiegel nog in te kijken. Tijdens de oorlog komt er zelfs een moment waarop ze hem helemaal vermijdt. Ze wil de angst in haar ogen niet zien en later bindt ze haar haar op zonder één keer op te kijken. De vrouw in die spiegel draagt inmiddels te veel verdriet met zich mee. En ergens vond ik het heel treffend om later te schrijven dat de heldere ogen van haar zoontje Max de enige spiegels zijn waarin Emma nog iets van een hoopvolle toekomst durft te zien. Pas helemaal aan het einde van het verhaal laat ik haar weer voor een spiegel staan. Haar kinderen zijn dichtbij, Wout is thuis en na alles wat tussen die eerste en die laatste spiegel is gebeurd, kijkt Emma zichzelf weer aan. Ze maakt haar haar los. Zo’n klein zinnetje waar je waarschijnlijk zo overheen leest, maar voor mij zegt het eigenlijk ontzettend veel. Die spiegel is dus nooit zomaar een spiegel geweest. Als je er goed over nadenkt, besef je dat dit helemaal niet alleen over Emma gaat. Want wanneer kijken we zelf eigenlijk nog écht naar de persoon die we in de spiegel zien? We zien ons haar, ons gezicht, de jaren die erbij zijn gekomen en vooral alles waar we zelf iets van vinden. Maar achter dat gezicht zit ook alles wat niemand aan je kan zien. De dingen die je hebt meegemaakt, de keuzes die je hebt gemaakt, mensen die je bent verloren, stukken van jezelf die je onderweg bent kwijtgeraakt en kanten van jezelf die je juist pas later hebt leren kennen. Soms verandert een mens zoveel door wat het leven brengt, dat je op een dag naar jezelf kunt kijken en denken: waar ben ík eigenlijk gebleven? En toch sta je daar. Met alles wat er vóór dat moment is geweest. Dus kijk de volgende keer dat je voor de spiegel staat eens iets langer dan normaal. Laat je ogen eens voorbij die buitenkant gaan en kijk naar de mens die daar staat. Naar alles wat die ogen hebben gezien. Naar het verhaal dat daarachter zit. Want hoeveel mensen kennen jouw gezicht…  …maar hoeveel mensen kennen werkelijk alles wat die persoon in de spiegel heeft moeten dragen om hier te komen?
Waaierdiagram van mijn stamboom met voorouders uit Nederland, Indonesië, Curaçao, Duitsland en België
16 september 2026
Hoeveel mensen, liefdes, omwegen en oceanen gingen ons voor? Over mijn stamboom, familiegeschiedenis en het bijzondere besef hoeveel levens samenkomen in één verhaal.
Nederland, Indonesië en Australië – landen die verbonden zijn met mijn verhaal
1 september 2026
Wat betekent thuis als je wortels over meerdere landen lopen? Een persoonlijk verhaal over Nederland, Nederlands-Indië, Australië en het gevoel van thuiskomen.