Wat we doorgeven

Oma bij de kazerne in Solo, Nederlands-Indië, 1939
Familiefoto uit Nederlands-Indië
Wout Moors, grootvader van Esther Moors


We dragen allemaal iets met ons mee van de mensen die vóór ons kwamen. Verhalen die werden verteld, maar ook verhalen waarover werd gezwegen. Herinneringen, gewoontes, overtuigingen en manieren van leven die soms ongemerkt van generatie op generatie verdergaan.


In mijn eigen familie ontdekte ik hoe sterk dat kan zijn. Hoe gebeurtenissen uit een leven dat lang vóór het mijne begon, toch hun weg vonden naar de generaties daarna. Want juist omdat sommige dingen nooit werden uitgesproken, werden ze toch onbewust doorgegeven.


Maar wat we doorgeven bestaat niet alleen uit pijn of stilte. We erven ook kracht, humor, liefde en veerkracht. De manier waarop iemand naar de wereld kijkt. Kleine dingen waarvan je soms pas jaren later beseft: dit komt ergens vandaan.


En ergens daarin zit voor mij de betekenis van familiegeschiedenis. Niet blijven hangen in wat geweest is, maar begrijpen wat ervan nog altijd met ons meereist.


Want zodra je weet wat je draagt, kun je ook kiezen wat je wilt vasthouden en wat bij jou mag stoppen.


Wat wij vandaag begrijpen, hoeft morgen niet meer in stilte te worden gedragen.



Kinderportret van Emma uit de familiegeschiedenis van Esther Moors
Familiefoto van overgrootmoeder Moes, overgrootvader Leonard en oma Emma uit Nederlands-Indië, 1923
Oma bij de kazerne in Solo, Nederlands-Indië, 1939

Sommige verhalen vind je in boeken. Andere blijven achter in foto's, brieven, documenten en voorwerpen die jarenlang worden bewaard.


Hier geef ik ze een plek en vertel ik de verhalen die erachter schuilgaan. Over de mensen die ooit leefden, liefhadden, keuzes maakten en hun eigen geschiedenis meedroegen. Want achter iedere naam, iedere datum en ieder gezicht schuilt een leven.

Emma Adriana Tinkelenberg


Mijn oma. Maar voordat zij mijn oma werd, was ze dit jonge meisje. Met een leven dat nog voor haar lag en zonder te weten wat de jaren daarna zouden brengen. Ik kijk zo graag naar dit soort foto’s omdat ze niet alleen laten zien wie iemand later voor mij werd, maar naar wie zij zelf ooit was.

Een kamer vol verhalen


De verloving van mijn overgrootouders. Ik ken de namen van de mensen op deze foto niet allemaal. Op de één of ander manier waren ze familie en vrienden van elkaar. Ze waren met elkaar verbonden. Maar als ik langer kijk, zie ik mensen die hier op één moment samen waren. Ieder met een eigen leven, eigen liefdes, zorgen en verwachtingen. Sommige van hun verhalen ken ik inmiddels. Andere zullen voor altijd achter deze foto verborgen blijven.

Wouter Joannes Moors


Mijn opa, lang voordat ik hem als opa kende. Als jonge man in uniform, aan het begin van een leven dat een heel andere loop zou krijgen dan hij hier kon voorzien. Ik kende de verhalen over wat hem tijdens de oorlog overkwam helemaal niet. Door mijn zoektocht ben ik erachter gekomen en ook steeds meer gaan kijken naar de man vóór dat verhaal. Want hij was zoveel meer dan militair, krijgsgevangene of drager van een onderscheiding. Hij was Wout.

De onderscheidingen van Wout


De onderscheidingen van mijn opa. Waaronder de Bronzen Leeuw, die hij ontving voor zijn optreden tijdens de gevechten bij Palembang in februari 1942. Achter iedere medaille zit een deel van zijn militaire geschiedenis.

Gadjah Merah – de Rode Olifant


Na zijn bevrijding uit Japanse krijgsgevangenschap werd mijn opa in november 1945 opnieuw ingedeeld bij het KNIL. Op 2 maart 1946 landde hij met zijn compagnie op Bali. Via Lombok en Mengwi kwam hij terecht bij Infanteriebataljon XII en werd hij later bevorderd tot Sergeant-Majoor-Instructeur. Dit embleem van de Gadjah Merah bleef van die periode bewaard.


De Japanse krijgsgevangenenkaart


De Japanse krijgsgevangenenkaart van mijn opa. Een administratief document waarop een mensenleven werd teruggebracht tot namen, nummers en gegevens. Achter deze kaart zaten voor hem ongeveer drieënhalf jaar krijgsgevangenschap.