b2fc5b7e

Wie zie je als je écht in de spiegel kijkt?

Fri, 18 Sep 2026 09:21:48 GMT

Er zit iets in �� wat ik heel bewust door het verhaal heen heb laten terugkomen, maar nergens uitleg.

De spiegel

In het begin van het boek staat Emma voor de spiegel en kijkt ze naar zichzelf. Ze is jong, haar wereld voelt nog veilig en in haar eigen blik zoekt ze naar de vrouw die ze aan het worden is. Op haar trouwdag is die spiegel er opnieuw. Eerst wanneer ze zichzelf aankijkt en beseft welke stap ze die dag gaat zetten. Even later staat haar moeder achter haar en steekt de melati in haar haar. Emma kijkt naar hun weerspiegeling. Twee vrouwen, twee generaties.

Hoe verder haar leven gaat, hoe moeilijker het wordt om diezelfde spiegel nog in te kijken. Tijdens de oorlog komt er zelfs een moment waarop ze hem helemaal vermijdt. Ze wil de angst in haar ogen niet zien en later bindt ze haar haar op zonder één keer op te kijken. De vrouw in die spiegel draagt inmiddels te veel verdriet met zich mee. En ergens vond ik het heel treffend om later te schrijven dat de heldere ogen van haar zoontje Max de enige spiegels zijn waarin Emma nog iets van een hoopvolle toekomst durft te zien.

Pas helemaal aan het einde van het verhaal laat ik haar weer voor een spiegel staan. Haar kinderen zijn dichtbij, Wout is thuis en na alles wat tussen die eerste en die laatste spiegel is gebeurd, kijkt Emma zichzelf weer aan. Ze maakt haar haar los. Zo’n klein zinnetje waar je waarschijnlijk zo overheen leest, maar voor mij zegt het eigenlijk ontzettend veel.

Die spiegel is dus nooit zomaar een spiegel geweest.

Als je er goed over nadenkt, besef je dat dit helemaal niet alleen over Emma gaat. Want wanneer kijken we zelf eigenlijk nog écht naar de persoon die we in de spiegel zien? We zien ons haar, ons gezicht, de jaren die erbij zijn gekomen en vooral alles waar we zelf iets van vinden. Maar achter dat gezicht zit ook alles wat niemand aan je kan zien. De dingen die je hebt meegemaakt, de keuzes die je hebt gemaakt, mensen die je bent verloren, stukken van jezelf die je onderweg bent kwijtgeraakt en kanten van jezelf die je juist pas later hebt leren kennen.

Soms verandert een mens zoveel door wat het leven brengt, dat je op een dag naar jezelf kunt kijken en denken: waar ben ík eigenlijk gebleven? En toch sta je daar. Met alles wat er vóór dat moment is geweest.

Dus kijk de volgende keer dat je voor de spiegel staat eens iets langer dan normaal. Laat je ogen eens voorbij die buitenkant gaan en kijk naar de mens die daar staat. Naar alles wat die ogen hebben gezien. Naar het verhaal dat daarachter zit.

Want hoeveel mensen kennen jouw gezicht…

…maar hoeveel mensen kennen werkelijk alles wat die persoon in de spiegel heeft moeten dragen om hier te komen?

Hoeveel mensen moesten samenkomen zodat jij kon bestaan?

Wed, 16 Sep 2026 06:40:54 GMT

Hoeveel mensen, hoeveel liefdes, hoeveel omwegen en hoeveel oceanen moesten samenkomen zodat jij kon bestaan?

Ik weet niet hoe het met jullie zit, maar sinds ik me steeds meer verdiep in mijn familiegeschiedenis kan ik me daar dus echt over verwonderen. En ja… familiegeschiedenis en ik, inmiddels weten we wel dat dat een dingetje is.

Het afgelopen jaar ben ik steeds verder teruggegaan in de geschiedenis van mijn familie. Wat begon met de brieven van oma en de oorlogsgeschiedenis van opa, bracht me uiteindelijk bij generaties die ik nooit heb gekend. Eerst zoek je naar een naam, dan naar een geboorteakte, een huwelijk, een plaats waar iemand heeft gewoond en voor je het weet zit je weer uren verder en heb je ineens een compleet nieuw stukje van je familie gevonden. Heel eerlijk: ik kan daar dus echt in verdwijnen.

Maar hoe verder ik kwam, hoe meer ik besefte dat ik eigenlijk helemaal niet meer alleen naar namen en jaartallen zat te kijken. Achter iedere naam heeft gewoon een mens gezeten. Iemand met een leven waar ik meestal maar een paar kleine stukjes van terug kan vinden. Iemand die verliefd werd, kinderen kreeg, verhuisde, afscheid moest nemen, opnieuw begon of keuzes maakte zonder ooit te kunnen weten wat die keuze generaties later nog zou betekenen.

Als ik nu naar mijn stamboom kijk, zie ik daarom ook geen verzameling namen meer. Ik zie een Limburgse jongen uit Herten die naar de andere kant van de wereld vertrok. Ik zie een meisje uit Solo. Ik zie families die al generaties lang in de archipel leefden en lijnen die teruglopen naar Europa, Curaçao, Java en Bali. Mensen uit totaal verschillende werelden en op enorme afstand van elkaar, die elkaar nooit hadden hoeven ontmoeten maar dat uiteindelijk wel deden.

Zoooo bijzonder.

Want stel je eens voor hoeveel momenten anders hadden kunnen lopen. Als iemand niet op dat schip was gestapt. Als een familie ergens anders was gaan wonen. Als twee mensen elkaar op dat ene moment niet waren tegengekomen. Als iemand een andere keuze had gemaakt. Dan was de volgende generatie er niet geweest, en die daarna ook niet. En uiteindelijk ik dus ook niet.

Soms vind ik het bijna onvoorstelbaar hoeveel levens er aan mijn eigen leven vooraf zijn gegaan. Hoeveel keuzes er zijn gemaakt, hoeveel schepen zijn vertrokken, hoeveel oceanen zijn overgestoken en hoeveel mensen ergens opnieuw moesten beginnen. Maar ook hoeveel oorlogen er zijn overleefd, hoeveel afscheid er moet zijn geweest en hoeveel verlies. En daar tussendoor waren er natuurlijk ook gewoon de mooie dingen. Mensen werden verliefd, bouwden samen een leven op, kregen kinderen en gingen verder.

En al die levens, met alles wat daarin gebeurde, komen uiteindelijk samen in één stamboom. Mijn stamboom.

Dat maakt ook dat ik anders ben gaan kijken naar de vraag waar ik vandaan kom. Want wat is daarop eigenlijk het antwoord als je familiegeschiedenis zoveel verschillende kanten op loopt? Nederland? Nederlands-Indië? Java? Bali? Curaçao? Europa? Het zit er allemaal ergens in. Niet ieder stukje even dichtbij en niet ieder verhaal ken ik, maar samen vormen ze wel de weg die uiteindelijk naar mijn bestaan heeft geleid.

Dat vind ik denk ik het mooiste aan het zoeken naar mijn familiegeschiedenis. Natuurlijk vind ik het geweldig als ik weer iets nieuws ontdek. Een naam, een foto, een document of ineens een verbinding waarvan ik het bestaan niet kende. Maar het doet meer dan alleen mijn stamboom verder invullen. Het laat me steeds opnieuw beseffen dat mijn verhaal niet bij mij begint.

En dat geldt natuurlijk voor ons allemaal.

Achter ieder van ons staan generaties mensen die ooit hun eigen leven leefden zonder enig idee dat wij er ooit zouden zijn. Mensen die bleven doorgaan, opnieuw begonnen, liefhadden, kinderen kregen en daarmee zonder het te weten een klein stukje van ons verhaal schreven.

Hoe langer ik zoek, hoe meer verwondering ik voel. Niet alleen over waar ik vandaan kom, maar vooral over hoeveel er nodig was voordat ik hier kon zijn.

Hoeveel mensen, hoeveel liefdes, hoeveel omwegen en hoeveel oceanen moesten daarvoor samenkomen?

Als je daar echt even bij stilstaat, is het eigenlijk bizar mooi.

Heb jij weleens onderzoek gedaan naar je eigen stamboom? En zo ja, wat was de mooiste, meest verrassende of bijzondere ontdekking die je daarbij deed?

Wat als thuis niet één land is...

Tue, 01 Sep 2026 20:56:58 GMT

De laatste tijd denk ik weleens na over het woord ‘thuis’. Want waar is thuis eigenlijk, als je leven en je familiegeschiedenis zich over meerdere werelden hebben verspreid?

Ik ben geboren in Nederland, maar vanaf mijn tweede groeide ik op in Australië. Tien jaar lang was dat mijn wereld. Mijn jeugd, mijn vrienden, mijn school. Mijn thuis.

Tot we teruggingen naar Nederland.

Ik was twaalf en die beslissing was niet aan mij. Mijn ouders bepaalden dat we teruggingen en dus moest ik afscheid nemen van vrijwel alles wat tot dan toe vertrouwd was.

Nederland werd opnieuw mijn thuis. Tenminste, zo werd het genoemd. Maar wie bepaalt eigenlijk wanneer een plek ophoudt thuis te zijn? Kun je een plek niet gewoon je hele leven met je meedragen, ook als je er al jaren niet meer woont?

Hoe ouder ik word, hoe meer ik besef dat mijn eigen geschiedenis daarin op een bijzondere manier raakt aan die van oma. Onze verhalen zijn zeker niet met elkaar te vergelijken. Haar vertrek uit Nederlands-Indië kwam na oorlog, gevangenschap, geweld en een wereld die voorgoed was veranderd. Maar ook zij moesten een leven achterlaten dat ooit gewoon haar leven was.

Ze was geboren in Nederlands-Indië. Haar jeugd lag er, haar familie, haar herinneringen. Het was haar thuis. Tot dat thuis, zoals zij het had gekend, niet meer bestond.

En daarom resoneert haar verhaal zo bij mij. Ik weet hoe het voelt wanneer anderen besluiten dat je leven ergens anders verdergaat. Hoe je kunt vertrekken terwijl een deel van jou nog helemaal niet klaar is om afscheid te nemen. En hoe een plek steeds verder van je af kan komen te staan, terwijl hij tegelijkertijd onderdeel van je blijft.

Australië bestaat nog. Ik kan teruggaan, door straten lopen die ik herken en het huis uit mijn jeugd staat er nog. Oma kon nooit terug naar het Nederlands-Indië van haar jeugd. Die wereld was verdwenen.

En toch namen we allebei iets mee. Zij haar Indië. Ik mijn Australië. Mee naar Nederland. Het land waar ik geboren werd en waar ons leven uiteindelijk weer verderging.

Dat verklaart denk ik ook waarom mijn zoektocht naar Nederlands-Indië zoveel met me doet. Ik zoek niet alleen naar wat opa en oma hebben meegemaakt. Ik probeer ook te begrijpen wat er gebeurt wanneer je je thuis achterlaat en ergens anders opnieuw moet beginnen.

Want vertrekken betekent niet automatisch dat je ook loslaat. Sommige plekken blijven in je zitten. In herinneringen, geuren, gewoontes, verhalen en soms in een verlangen waar je moeilijk woorden aan kunt geven.

Nederland. Nederlands-Indië. Australië.

Drie totaal verschillende plekken en verhalen, maar ze lopen allemaal door mijn leven heen.

En hoe langer ik daarover nadenk, hoe minder ik geloof dat thuis één plek op de kaart is.

Voor mij is thuis ook alles wat ik ooit heb moeten achterlaten, maar wat mij nooit helemaal heeft verlaten

Wat geef ik door

Thu, 27 Aug 2026 21:02:01 GMT

Ik kan niet veranderen wat de generaties vóór mij hebben gedragen. Maar ik kan wel bepalen wat ik daarvan doorgeef

Toen ik een jaar geleden echt begon te zoeken naar het verleden van opa en oma, dacht ik dat ik vooral hun verhaal aan het uitzoeken was. Wat hadden ze meegemaakt in Nederlands-Indië, tijdens de oorlog, de kampen en de Bersiap? En waarom werd daar eigenlijk nooit over gesproken?

Maar hoe meer ik ontdekte, hoe vaker ik ook naar mezelf begon te kijken. Naar dingen waarvan ik altijd dacht: zo ben ik nu eenmaal. Altijd sterk zijn. Doorgaan. Me aanpassen. Mezelf wegcijferen. Dingen langer accepteren dan goed voor me is, omdat ik iemand niet kwijt wil raken. En dan ga je je toch afvragen waar dat allemaal vandaan komt.

Want tussen opa en oma en mij zit natuurlijk nog een generatie. Ook mijn ouders hadden hun eigen verhaal, hun eigen pijn en de dingen die zij weer hadden meegekregen en doorgeven. En ik heb moeten leren dat niet alles daarvan van mij is. Dat ik niet alles hoef te begrijpen, op te lossen of mee te blijven dragen.

Wat van hen is, mag bij hen blijven.

Maar ik heb natuurlijk ook mijn eigen geschiedenis. Mijn eigen ervaringen, pijn en keuzes. Dingen die mij gevormd hebben. Momenten waarop ik mezelf ben kwijtgeraakt en waarvan ik soms pas veel later begreep wat ze met me hadden gedaan.

Dat stuk is van mij. En mijn dochters hoeven dat niet voor mij te dragen.

Eén van de belangrijkste dingen die ik door deze hele zoektocht ben gaan begrijpen, is dat iets niet weg is omdat je er niet over praat. Dat wat binnen een familie gebeurt op allerlei manieren kan doorwerken, soms zonder dat je zelf in de gaten hebt waar iets vandaan komt.

Ergens onderweg ben ik dus niet alleen opa en oma beter gaan begrijpen. Ik ben mijn ouders anders gaan zien en mezelf beter gaan begrijpen.

En als ik dan naar Naomi en Emma kijk, weet ik vooral dit: mijn pijn is niet hun pijn. Mijn verleden is niet hun verleden. Wat van mij is, hoeft niet hun bagage te worden.

Natuurlijk zal ik niet alles goed doen. Ik ben ook maar gewoon mens en hun moeder. Maar wat ik kan aankijken, loslaten en doorbreken, daar wil ik mijn verantwoordelijkheid voor nemen.

Wat van mijn ouders is, mag bij hen blijven.
Wat van mij is, neem ik voor mijn rekening.
En mijn dochters mogen vooral hun eigen verhaal leven.

Dat is echt voor mij waar het uiteindelijk om gaat